الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
746
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
خداوندى كه مرا به اين نعمت رهبرى فرمود و در حال سختى بگويد ، سپاس خداوندى را كه اين گرفتارى را افزون از اين قرار نداد و آن را در مورد دين من مقرر نفرمود و در قبال اين گرفتارى براى من پاداشى واجب فرمود . و در حال فرمانبردارى بگويد ، سپاس پروردگارى كه توفيق اين عبادت و طاعت را به من ارزانى فرمود و در حال سرپيچى بگويد ، سپاس خدايى كه مرا خوار و زبون نساخت تا بتوانم اين سرپيچى را جبران كنم و سپاس خداوند را كه اين گناه را از گناهانى قرار داده است كه توبه آن را از ميان مىبرد و عفو خداوند آن را در بر مىگيرد . و گفته شده است ، سپاسگزارى ، مايهء افزونى نعمت و زينهارى از دگرگون شدن آن است . ( 1 ) شاعر گفته است : « هر گاه خير و نيكى به تو برسد و آن را كفران كنى ( بپوشى ) براى پروردگار جهانيان سپاسگزار نيستى . اگر براى شكر ، پيكرى مىبود كه چون ديده به آن دقت مىكرد آن را مىديد ، آن را براى تو پايدار مىساختم تا ببينى و بدانى كه من مردى سپاسگزارم . ولى شكر و سپاسگزارى ، نهفته در ضمير است و كلمات روان و شيوا آن را بيدار مىكند . تلاش كردم كه نسبت به آنچه در مورد من انجام دادى ، سپاسگزارى كنم و هر چند كوتاهى كردهام ، ولى به هر حال سپاسگزارم . و تو بدون درخواست من به من عطاى جزيل مىبخشى و سپاسگزارى اندك را بسيار مىشمارى . ( 2 ) مجلس هشتاد و هفتم در موى سپيد و جواز خضاب بستن و زشتى خود را به كودكى زدن ( 3 ) خداوند متعال در آيهء 54 سورهء سى ام ( روم ) مىفرمايد « خدا آنست كه آفريد شما را از ناتوانى و پس از ناتوانى ، نيرو و پس از نيرو ، ناتوانى و پيرى را قرار داد . » ( 4 ) و در آيهء 16 سورهء پنجاه و هفتم ( حديد ) مىفرمايد « آيا نرسيده است وقتى كه آنان كه ايمان آوردهاند ، دلهايشان براى ياد خدا بترسد . » ( 5 ) امام صادق فرموده است ، سه گروهند كه خداى روز رستاخيز با آنان سخن نمى - گويد و به آنان نظر رحمت نمىفرمايد و آنها را نخواهد ستود و ايشان را عذابى دردناك است ، آنان كه ريش خود را بكنند و آنان كه استمناء كنند و آنان كه با آنان لواط شده باشد . « 1 »
--> ( 1 ) . در خصال ، ص 125 ، ج 1 ، چاپ آقاى كمرهيى ، آمده است و اختلاف مطالب اين روايت با آنچه كه مالك جهنى نقل كرده ، بيان شده است . م .